Joan den astean, ASPARBIk «Logopedia eta disfagia Parkinson gaixotasunean» tailer praktikoa eskaini zuen, bazkideei eta haien senideei zuzenduta. Hona hemen saioan landutako eduki nagusiak, etortzerik izan ez zutenentzat ere eskuragarri egon daitezen, eta gogorarazten dugu saioa grabatu dela eta laster ASPARBIren YouTube kanalean ikusgai egongo dela.
Zer da disfagia eta zergatik agertzen da Parkinsonean?
Disfagiak janaria, likidoak edo baita listua irensteko zailtasuna adierazten du, eta oso ohikoa da Parkinson gaixotasuna duten pertsonen artean. Kasu hauetan, koordinazio motor txikiagoa, mihiaren eta faringearen indar-galera, irensteko erreflexu geldoagoa eta lepoan agertzen den dardara edo zurruntasuna egoten dira maiz.
Logopedaren lana funtsezkoa bihurtzen da: irensteko modua ebaluatzen du, arriskuak identifikatzen ditu eta pertsona bakoitzera egokitutako estrategia praktikoak proposatzen ditu, ahalik eta elikadura seguru eta autonomoena mantentzeko.
Zein seinaleri erreparatu: alerta-euskarriak
Tailerrean disfagia egon daitekeela adierazten duten ohiko seinaleak berrikusi ziren. Adibidez, janaria eztarrian trabatuta gelditzen dela sentitzea, irenstean edo ondoren eztula ateratzea, ahots ahula edo karrankaria edukitzea, listu gehiegi pilatzea edo otordu bakoitzerako denbora luzea behar izatea.
Horiez gain, azalpenetan aipatu ziren arrazoirik gabeko pisu-galera, maiz agertzen den sukarra eta arnasketa-infekzioak, hala nola aspirazio txikien ondoriozko pneumonia batzuk. Seinale horiek antzematean, gomendagarria da osasun-taldearekin eta ASPARBIk eskaintzen duen logopedia-zerbitzuarekin harremanetan jartzea.
Elikadura egokitzea: testurak eta kantitateak
Saioaren mezu nagusietako batek azpimarratu zuen zein garrantzitsua den elikagaien eta edarien testura egokitzea. Gomendagarria da testura homogeneoko platerak aukeratzea (krema-moduko zopa lodiak, barazki- eta fruta-pureak) eta, behar denean, likidoak loditzeko produktuak erabiltzea, irensteko arriskua gutxitzeko.
Materialean ageri denez, komeni da janari lehor eta gogorrak edo itsaskorrak saihestea, hala nola ogi txigortua, fruitu lehorrak edo ondo busti gabeko haragiak, eta otordu txikiagoak egitea eguneko hainbat unetan nekea murrizteko. Pureak, haragi bigunak, arraina, fruta bigunak, jogurtak edo apar-itxurako postreak lehenestea eta hidratazio egokia zaintzea ere gomendio orokorren artean daude.
Segurtasun-arau oinarrizkoak eta jateko jarrera
Testuraz gain, dokumentuak jateko garaian segurtasun-arau eta jarrera egokiaren garrantzia nabarmendu zuen. Gorputza zuzen mantentzea, oinak ondo eutsita edukitzea, burua apur bat aurrerantz makurtzea eta otorduetan distrakzioak saihestea lagungarriak dira mugimendua eta irensteko kontrola hobetzeko.
Halaber, mentoesternal deritzon maniobra azaldu zen, zeinaren helburua airebideak hobeto babestea eta boloa bide seguruagotik igaro dadin laguntzea baita: tragoa egitean kokotsa bularraren aldera hurbiltzea eta ondoren jarrera neutro normalera itzultzea. Teknika horrek aspirazio-arriskua murrizten du, elikagaia igarotzea errazten du eta bereziki erabilgarria da likidoekin, betiere profesionalek hala gomendatzen dutenean.
Elikadura-ohitura orokorrak eta logopediaren ekarpena
Tailerrean hainbat jarraibide orokor laburbildu ziren: egunean bost-sei aldiz jatea, kopuru txikiagoetan; pertsona bakoitzarentzat segurua den testura aukeratzea; eta elikagai batzuk saihestea, hala nola arroz luzea, fruitu lehorrak, letxuga hosto gordinak, ogi lehorra edo oso hari-zuntztsuak diren haragiak. Aldiz, pureak, arrain bigunak, haragi gisatuak, ondo egositako barazkiak eta postre leunak lehenestea, baita edari nahikoa hartzea ere, beti positibotzat jo zen.
Logopedia, taldean zein banaka, ezinbesteko tresna gisa aurkeztu zen irenstea, ahotsa eta hizketa lantzeko, eta baita pertsona eta familiarekin batera elikadura-ohiturak modu egokian moldatzen laguntzeko ere.
Disfagia eta Gabonak: arreta berezia behar duten elikagaiak
Gabon garaian ordutegiak, ohiturak eta menua bera aldatzen dira, eta horrek irensteko zailtasunak areagotu ditzakeela gogorarazi zen. Disfagia diagnostikatu gabe dagoen pertsonarentzat ere, zurruntasunagatik, moteltasunagatik edo nekea handiagoa delako, testura jakin batzuk korapilatsuagoak bihurtzen dira.
Materialean, data hauetan ohikoak diren zenbait elikagai identifikatu ziren arreta bereziz zaindu beharreko gisa: zatitan apurtzen diren fruitu lehorrak, haragi oso zuntztsu eta lehorra, oso lehorrak diren polboroi eta mantekadoak, turroi gogorra, Gabon-gaueko mahats aleak, ogi gogorra edo roscón lehorra. Elikagai horiek erraz sortzen dituzte miga txikiak edo bolo zailak, edo atzerantz irristatu daitezke eta eztarrian trabak eragin. Horren aurrean, saioan gomendatu zen kremak, pureak, zopa lodiak, arrain bigunak, haragi gisatuak, ondo egositako barazkiak eta flan, natilla edo mousse bezalako postre leunak aukeratzea.
Mahaian segurtasun eta gozamena uztartzeko gomendioak
Amaierako gomendioek azpimarratu zuten xehetasun txiki batzuek aldea egiten dutela: presarik gabe jatea, giro lasai eta oztoporik gabekoa sortzea, atsedenaldi laburrak egitea eta ez behartzea pertsona erritmo orokorrari jarraitzera. Era berean, garrantzitsutzat jo zen maiz likidoak eskaintzea eta, disfagia badago eta profesionalek horrela aholkatzen badute, edariak loditzea.
Etxean egin daitezkeen moldaketa xume batzuk ere proposatu ziren, hala nola jakiak zatituago zerbitzatzea, saltsak gehitzea murtxikatzea errazteko edo kirten zabalagoa edo arinagoa duten mahai-tresnak erabiltzea autonomia handiagoa ematen badute.
Tailerraren mezu nagusiak gogorarazi zuen garrantzitsuena dela Parkinsona duen pertsonak ospakizunean parte hartzea, estresik gabe, bere gustura dituen elikagaiak jatea eta familiako gainerakoekin batera sentia dadin.
ASPARBIko tailerra eta baliabide gehiago
Hemen bildutako eduki guztiak ASPARBIren egoitzan joan den astean egindako logopedia- eta disfagia-tailerraren parte izan ziren. Etortzerik izan ez zutenentzat, laburpen hau eskaintzen da eta jakinarazten da saio informatiboa grabatu dela eta datozen egunetan ASPARBIren YouTube kanalean argitaratuko dela, bertan logopediari eta terapiei buruzko beste bideo ugari daudelarik.
Bestalde, Parkinson Bizkaia Elkartearen webgune nagusian albiste, tailer eta baliabide gehiago topa daitezke, bai Parkinsonari buruz orokorrean, bai logopediaz eta disfagiaz zehazki. Disfagiak ez du zertan oztopo izan Gabonak eta gainerako ospakizunak gozatzeko: gaur egun, ia edozein janari moldatzeko aukera dago, modu seguruan eta erakargarrian, betiere profesionalen jarraibideei jarraituz.
Logopedia eta disfagia Parkinson gaixotasunean: egunerokoan eta Gabonetan kontuan hartzeko aholkuak
Joan den astean, ASPARBIk «Logopedia eta disfagia Parkinson gaixotasunean» tailer praktikoa eskaini zuen, bazkideei eta haien senideei zuzenduta. Hona hemen saioan landutako eduki nagusiak, etortzerik izan ez zutenentzat ere eskuragarri egon daitezen, eta gogorarazten dugu saioa grabatu dela eta laster ASPARBIren YouTube kanalean ikusgai egongo dela.
Zer da disfagia eta zergatik agertzen da Parkinsonean?
Disfagiak janaria, likidoak edo baita listua irensteko zailtasuna adierazten du, eta oso ohikoa da Parkinson gaixotasuna duten pertsonen artean. Kasu hauetan, koordinazio motor txikiagoa, mihiaren eta faringearen indar-galera, irensteko erreflexu geldoagoa eta lepoan agertzen den dardara edo zurruntasuna egoten dira maiz.
Logopedaren lana funtsezkoa bihurtzen da: irensteko modua ebaluatzen du, arriskuak identifikatzen ditu eta pertsona bakoitzera egokitutako estrategia praktikoak proposatzen ditu, ahalik eta elikadura seguru eta autonomoena mantentzeko.
Zein seinaleri erreparatu: alerta-euskarriak
Tailerrean disfagia egon daitekeela adierazten duten ohiko seinaleak berrikusi ziren. Adibidez, janaria eztarrian trabatuta gelditzen dela sentitzea, irenstean edo ondoren eztula ateratzea, ahots ahula edo karrankaria edukitzea, listu gehiegi pilatzea edo otordu bakoitzerako denbora luzea behar izatea.
Horiez gain, azalpenetan aipatu ziren arrazoirik gabeko pisu-galera, maiz agertzen den sukarra eta arnasketa-infekzioak, hala nola aspirazio txikien ondoriozko pneumonia batzuk. Seinale horiek antzematean, gomendagarria da osasun-taldearekin eta ASPARBIk eskaintzen duen logopedia-zerbitzuarekin harremanetan jartzea.
Elikadura egokitzea: testurak eta kantitateak
Saioaren mezu nagusietako batek azpimarratu zuen zein garrantzitsua den elikagaien eta edarien testura egokitzea. Gomendagarria da testura homogeneoko platerak aukeratzea (krema-moduko zopa lodiak, barazki- eta fruta-pureak) eta, behar denean, likidoak loditzeko produktuak erabiltzea, irensteko arriskua gutxitzeko.
Materialean ageri denez, komeni da janari lehor eta gogorrak edo itsaskorrak saihestea, hala nola ogi txigortua, fruitu lehorrak edo ondo busti gabeko haragiak, eta otordu txikiagoak egitea eguneko hainbat unetan nekea murrizteko. Pureak, haragi bigunak, arraina, fruta bigunak, jogurtak edo apar-itxurako postreak lehenestea eta hidratazio egokia zaintzea ere gomendio orokorren artean daude.
Segurtasun-arau oinarrizkoak eta jateko jarrera
Testuraz gain, dokumentuak jateko garaian segurtasun-arau eta jarrera egokiaren garrantzia nabarmendu zuen. Gorputza zuzen mantentzea, oinak ondo eutsita edukitzea, burua apur bat aurrerantz makurtzea eta otorduetan distrakzioak saihestea lagungarriak dira mugimendua eta irensteko kontrola hobetzeko.
Halaber, mentoesternal deritzon maniobra azaldu zen, zeinaren helburua airebideak hobeto babestea eta boloa bide seguruagotik igaro dadin laguntzea baita: tragoa egitean kokotsa bularraren aldera hurbiltzea eta ondoren jarrera neutro normalera itzultzea. Teknika horrek aspirazio-arriskua murrizten du, elikagaia igarotzea errazten du eta bereziki erabilgarria da likidoekin, betiere profesionalek hala gomendatzen dutenean.
Elikadura-ohitura orokorrak eta logopediaren ekarpena
Tailerrean hainbat jarraibide orokor laburbildu ziren: egunean bost-sei aldiz jatea, kopuru txikiagoetan; pertsona bakoitzarentzat segurua den testura aukeratzea; eta elikagai batzuk saihestea, hala nola arroz luzea, fruitu lehorrak, letxuga hosto gordinak, ogi lehorra edo oso hari-zuntztsuak diren haragiak. Aldiz, pureak, arrain bigunak, haragi gisatuak, ondo egositako barazkiak eta postre leunak lehenestea, baita edari nahikoa hartzea ere, beti positibotzat jo zen.
Logopedia, taldean zein banaka, ezinbesteko tresna gisa aurkeztu zen irenstea, ahotsa eta hizketa lantzeko, eta baita pertsona eta familiarekin batera elikadura-ohiturak modu egokian moldatzen laguntzeko ere.
Disfagia eta Gabonak: arreta berezia behar duten elikagaiak
Gabon garaian ordutegiak, ohiturak eta menua bera aldatzen dira, eta horrek irensteko zailtasunak areagotu ditzakeela gogorarazi zen. Disfagia diagnostikatu gabe dagoen pertsonarentzat ere, zurruntasunagatik, moteltasunagatik edo nekea handiagoa delako, testura jakin batzuk korapilatsuagoak bihurtzen dira.
Materialean, data hauetan ohikoak diren zenbait elikagai identifikatu ziren arreta bereziz zaindu beharreko gisa: zatitan apurtzen diren fruitu lehorrak, haragi oso zuntztsu eta lehorra, oso lehorrak diren polboroi eta mantekadoak, turroi gogorra, Gabon-gaueko mahats aleak, ogi gogorra edo roscón lehorra. Elikagai horiek erraz sortzen dituzte miga txikiak edo bolo zailak, edo atzerantz irristatu daitezke eta eztarrian trabak eragin. Horren aurrean, saioan gomendatu zen kremak, pureak, zopa lodiak, arrain bigunak, haragi gisatuak, ondo egositako barazkiak eta flan, natilla edo mousse bezalako postre leunak aukeratzea.
Mahaian segurtasun eta gozamena uztartzeko gomendioak
Amaierako gomendioek azpimarratu zuten xehetasun txiki batzuek aldea egiten dutela: presarik gabe jatea, giro lasai eta oztoporik gabekoa sortzea, atsedenaldi laburrak egitea eta ez behartzea pertsona erritmo orokorrari jarraitzera. Era berean, garrantzitsutzat jo zen maiz likidoak eskaintzea eta, disfagia badago eta profesionalek horrela aholkatzen badute, edariak loditzea.
Etxean egin daitezkeen moldaketa xume batzuk ere proposatu ziren, hala nola jakiak zatituago zerbitzatzea, saltsak gehitzea murtxikatzea errazteko edo kirten zabalagoa edo arinagoa duten mahai-tresnak erabiltzea autonomia handiagoa ematen badute.
Tailerraren mezu nagusiak gogorarazi zuen garrantzitsuena dela Parkinsona duen pertsonak ospakizunean parte hartzea, estresik gabe, bere gustura dituen elikagaiak jatea eta familiako gainerakoekin batera sentia dadin.
ASPARBIko tailerra eta baliabide gehiago
Hemen bildutako eduki guztiak ASPARBIren egoitzan joan den astean egindako logopedia- eta disfagia-tailerraren parte izan ziren. Etortzerik izan ez zutenentzat, laburpen hau eskaintzen da eta jakinarazten da saio informatiboa grabatu dela eta datozen egunetan ASPARBIren YouTube kanalean argitaratuko dela, bertan logopediari eta terapiei buruzko beste bideo ugari daudelarik.
Bestalde, Parkinson Bizkaia Elkartearen webgune nagusian albiste, tailer eta baliabide gehiago topa daitezke, bai Parkinsonari buruz orokorrean, bai logopediaz eta disfagiaz zehazki.
Disfagiak ez du zertan oztopo izan Gabonak eta gainerako ospakizunak gozatzeko: gaur egun, ia edozein janari moldatzeko aukera dago, modu seguruan eta erakargarrian, betiere profesionalen jarraibideei jarraituz.
