Elikadura osasungarri baterako gida
Parkinsonen gaixotasunakeguneroko bizitzako hainbat alderditako erronkak dakartza. Horietako bat nutrizioa da. Parkinsona duten pazienteen nutrizioarazoak konplexuak dira, eta, askotan, ez dute behin betiko konponbiderik. Hala ere, elikadura egokia funtsezkoa izan daiteke bizi-kalitatea hobetzeko eta osasun orokorrari eusteko.
Nolakoa izan behar du elikadurak?
Dieta orekatua izatea funtsezkoa da Parkinsona duten pertsonentzat. Elikadura osasungarriari buruzko oinarrizko aholkuek errazak diruditen arren, horiek ezartzea erronka bat izan daiteke, gaixotasunaren sintomak direla eta. Sintoma horiek eragina izan dezakete pertsonek elikagaiak erosi, prestatu eta kontsumitzeko duten gaitasunean. Nutrizio egokia ziurtatzeko, jarraibide hauek jarraitzea gomendatzen da:
- Erregulartasunez jatea: Funtsezkoa da otorduak ez saltatzea, eta ziurtatu behar da otordu bakoitzak elikadura-talde ezberdinen barietate bat duela.
- Pisu osasungarria mantentzea: Pisua kontrolatzea funtsezkoa da konplikazio gehigarriak saihesteko. Modu zuhur eta orekatuan jateak desnutrizioa eta gehiegizko pisua prebenitzen lagundu egiten du.
- Kontuz medikazioa hartzearekin: Parkinsonen dieta aldatzen ez den arren, oso garrantzitsua da elikagai bakoitza hartzeko unea medikazioaren xurgatze optimoa lortzeko. Xehetasun gehiagorekin azalduko dizugu jarraian.
Printzipio horiek jarraitzea erraza dirudien arren, Parkinsonaren sintoma ez-motorrek (arazo gastrointestinalak, adibidez) prozesua zaildu dezakete.
Parkinsonaren elikadurari eragiten dioten sintoma ez-motor gastrointestinalak
Parkinsona duten gaixoek jateko eta murtxikatzeko gaitasunari zuzenean eragiten dioten arazoak izaten dituzte maiz. Hona hemen arazo horietako batzuk:
- Ierdea jariatzea: Ahoa behar bezala mugitzeko zailtasuna, eta horrek eragin dezake pertsonak modu ez eraginkorrean irenstea.
- Disfagia: Irensteko ekintzan koordinazio falta, eta horrek kontrako eztarrira joateko arriskua areagotzen du.
- Azaldu ezin diren pisu aldaketak: Pisuaren gorabeherak gaixotasunarekin eta metabolismoan duen eraginarekin lotuta egon daitezke.
- Idorreria: Digestioa eta heste-hustuketa zailtzen dituen sintoma arrunta.
- Goragaleak eta okadak: Gaixotasunaren edo medikamentuen albo-ondorioen ondorio izan daitezke.
Parkinsona duten pertsonentzako dieta eta dieta osasungarria, oro har, oso desberdinak ez diren arren, elikagaiak hartzeko modua eta otorduak botikekin koordinatzea kontuan hartu beharreko funtsezko alderdiak dira.
Osteoporosiaren prebentzioa Parkinsona duten pertsonetan
Funtsezkoa da dietan kaltzio eta D-bitamina ugari duten elikagaiak sartzea. Egunean esnekien hiru zati hartzea gomendatzen da: esnea, jogurta edo gazta. Beste kaltzio-iturri batzuk tofua, kaltzioarekin sendotutako edariak, laranja-zukua eta hosto berdedun barazkiak dira, baina kaltzio ez-esnekia xurgatzea zailagoa izan daiteke.
Idorreriaren tratamendua Parkinsona duten pazienteetan
Idorreria sintoma arrunta da Parkinsonen gaixotasuna duten pertsonen artean, eta neurri handi batean gaixotasunarekin berarekin lotuta dagoen arren, neurriak har daitezke hura arintzeko. Hona hemen zenbait gomendio:
- Zuntz ugariko elikagaiak jatea: Hosto berdedun barazkiak (espinakak, zerbak, letxuga, laranja eta kiwia) aukera bikainak dira. Gainera, osoko zerealak, lekaleak eta aranak oso eraginkorrak dira hesteetako igarotze-prozesua hobetzeko.
- Likido gehiago edatea: Ur nahikoa edatea ( 2 litro) funtsezkoa da idorreriari aurre hartzeko eta hidratazio ona izateko.
Parkinsona duen pertsona baten dietan saihestu beharreko elikagaiak
Elikagai gomendatuak dauden bezala, badira ere neurrian jan behar direnak edo saihestu behar direnak, gaixotasunean duten eraginagatik:
- Elikagai lehorgarriak: Arroza, txokolatea eta banana saihestu egin behar dira, hesteetako igarotze prozesua oztopatu eta idorreriaren sintomak larriagotu egin baititzakete.
- Babarrunak: Nahiz eta babarrunak proteina iturri onak izan, gehiegi jateak diszinesiak agertzea ekar dezake, Parkinsona duten pertsona askori eragiten dieten nahigabeko mugimenduak.
- Proteina ugariko elikagaiak: Haragiak, arrainak, esnekiek, arrautzek eta lekaleek aldatu egiten dute Parkinsonen tratamenduan gehien erabiltzen diren sendagaien xurgapena. Arreta berezia jarri behar da sendagaia hartzen den inguruko otorduetan kontsumitzen den proteina-kantitatearekin. Medikazioa goizean hartzen bada, proteinak gauean hartzea gomendatzen da, esate baterako.
Nahiz eta nutrizioaren oinarrizko gomendioak berdinak izaten jarraitzen duten, jateko moduan doikuntzak egitea, botikekin konbinatzea eta sintoma espezifikoak (idorreria eta osteoporosia, adibidez) maneiatzea funtsezkoak dira pazienteen bizi-kalitatea hobetzeko. Kasu bakoitza bakarra bada ere, osasungintzako profesionalen laguntza izateak lagun dezake Parkinsona duen pertsona bakoitzaren beharrak egokitzen.
Parkinsonaren sintomak gobernatzen laguntzen duten elikagaiak
- Frutak eta barazkiak: Baiak, espinakak, brokolia.
- Gantz osasungarriak: oliba olioa, ahuakatea, arrain gantzatsuak.
- Fruitu lehorrak eta haziak: Almendrak, chia haziak.
- Lekale eta ale integralak: Dilistak, kinoa.
- Espeziak eta belarrak: Kurkuma eta jengibrea.
- Beste batzuk: Txokolate beltza eta te berdea.
- Oharra: Murriztu proteinen kontsumoa, medikazioaren xurgapena hobetzeko.
Parkinsonen gaixotasuna duten pertsonentzako elikadura
Elikadura osasungarri baterako gida
Parkinsonen gaixotasunakeguneroko bizitzako hainbat alderditako erronkak dakartza. Horietako bat nutrizioa da. Parkinsona duten pazienteen nutrizioarazoak konplexuak dira, eta, askotan, ez dute behin betiko konponbiderik. Hala ere, elikadura egokia funtsezkoa izan daiteke bizi-kalitatea hobetzeko eta osasun orokorrari eusteko.
Nolakoa izan behar du elikadurak?
Dieta orekatua izatea funtsezkoa da Parkinsona duten pertsonentzat. Elikadura osasungarriari buruzko oinarrizko aholkuek errazak diruditen arren, horiek ezartzea erronka bat izan daiteke, gaixotasunaren sintomak direla eta. Sintoma horiek eragina izan dezakete pertsonek elikagaiak erosi, prestatu eta kontsumitzeko duten gaitasunean. Nutrizio egokia ziurtatzeko, jarraibide hauek jarraitzea gomendatzen da:
- Erregulartasunez jatea: Funtsezkoa da otorduak ez saltatzea, eta ziurtatu behar da otordu bakoitzak elikadura-talde ezberdinen barietate bat duela.
- Pisu osasungarria mantentzea: Pisua kontrolatzea funtsezkoa da konplikazio gehigarriak saihesteko. Modu zuhur eta orekatuan jateak desnutrizioa eta gehiegizko pisua prebenitzen lagundu egiten du.
- Kontuz medikazioa hartzearekin: Parkinsonen dieta aldatzen ez den arren, oso garrantzitsua da elikagai bakoitza hartzeko unea medikazioaren xurgatze optimoa lortzeko. Xehetasun gehiagorekin azalduko dizugu jarraian.
Printzipio horiek jarraitzea erraza dirudien arren, Parkinsonaren sintoma ez-motorrek (arazo gastrointestinalak, adibidez) prozesua zaildu dezakete.
Parkinsonaren elikadurari eragiten dioten sintoma ez-motor gastrointestinalak
Parkinsona duten gaixoek jateko eta murtxikatzeko gaitasunari zuzenean eragiten dioten arazoak izaten dituzte maiz. Hona hemen arazo horietako batzuk:
- Ierdea jariatzea: Ahoa behar bezala mugitzeko zailtasuna, eta horrek eragin dezake pertsonak modu ez eraginkorrean irenstea.
- Disfagia: Irensteko ekintzan koordinazio falta, eta horrek kontrako eztarrira joateko arriskua areagotzen du.
- Azaldu ezin diren pisu aldaketak: Pisuaren gorabeherak gaixotasunarekin eta metabolismoan duen eraginarekin lotuta egon daitezke.
- Idorreria: Digestioa eta heste-hustuketa zailtzen dituen sintoma arrunta.
- Goragaleak eta okadak: Gaixotasunaren edo medikamentuen albo-ondorioen ondorio izan daitezke.
Parkinsona duten pertsonentzako dieta eta dieta osasungarria, oro har, oso desberdinak ez diren arren, elikagaiak hartzeko modua eta otorduak botikekin koordinatzea kontuan hartu beharreko funtsezko alderdiak dira.
Osteoporosiaren prebentzioa Parkinsona duten pertsonetan
Funtsezkoa da dietan kaltzio eta D-bitamina ugari duten elikagaiak sartzea. Egunean esnekien hiru zati hartzea gomendatzen da: esnea, jogurta edo gazta. Beste kaltzio-iturri batzuk tofua, kaltzioarekin sendotutako edariak, laranja-zukua eta hosto berdedun barazkiak dira, baina kaltzio ez-esnekia xurgatzea zailagoa izan daiteke.
Idorreriaren tratamendua Parkinsona duten pazienteetan
Idorreria sintoma arrunta da Parkinsonen gaixotasuna duten pertsonen artean, eta neurri handi batean gaixotasunarekin berarekin lotuta dagoen arren, neurriak har daitezke hura arintzeko. Hona hemen zenbait gomendio:
- Zuntz ugariko elikagaiak jatea: Hosto berdedun barazkiak (espinakak, zerbak, letxuga, laranja eta kiwia) aukera bikainak dira. Gainera, osoko zerealak, lekaleak eta aranak oso eraginkorrak dira hesteetako igarotze-prozesua hobetzeko.
- Likido gehiago edatea: Ur nahikoa edatea ( 2 litro) funtsezkoa da idorreriari aurre hartzeko eta hidratazio ona izateko.
Parkinsona duen pertsona baten dietan saihestu beharreko elikagaiak
Elikagai gomendatuak dauden bezala, badira ere neurrian jan behar direnak edo saihestu behar direnak, gaixotasunean duten eraginagatik:
- Elikagai lehorgarriak: Arroza, txokolatea eta banana saihestu egin behar dira, hesteetako igarotze prozesua oztopatu eta idorreriaren sintomak larriagotu egin baititzakete.
- Babarrunak: Nahiz eta babarrunak proteina iturri onak izan, gehiegi jateak diszinesiak agertzea ekar dezake, Parkinsona duten pertsona askori eragiten dieten nahigabeko mugimenduak.
- Proteina ugariko elikagaiak: Haragiak, arrainak, esnekiek, arrautzek eta lekaleek aldatu egiten dute Parkinsonen tratamenduan gehien erabiltzen diren sendagaien xurgapena. Arreta berezia jarri behar da sendagaia hartzen den inguruko otorduetan kontsumitzen den proteina-kantitatearekin. Medikazioa goizean hartzen bada, proteinak gauean hartzea gomendatzen da, esate baterako.
Nahiz eta nutrizioaren oinarrizko gomendioak berdinak izaten jarraitzen duten, jateko moduan doikuntzak egitea, botikekin konbinatzea eta sintoma espezifikoak (idorreria eta osteoporosia, adibidez) maneiatzea funtsezkoak dira pazienteen bizi-kalitatea hobetzeko. Kasu bakoitza bakarra bada ere, osasungintzako profesionalen laguntza izateak lagun dezake Parkinsona duen pertsona bakoitzaren beharrak egokitzen.
