Gernua uzteko nahi barik sortzen den gaitza da. Maskuriaren gaineko kontrol faltagatik gertatzen da. Parkinsonean, gernuarekin arazoak izateko arrazoia sistema nerbioso autonomoan gertatzen diren aldaketetan dago.
Mota nagusiak:
- Presazko inkontinentzia: Bat-batean gernu egiteko nagi handia sentitzen da, eta maiz, komunera iritsi aurretik isuritxoak gertatzen dira.
- Esfortzuzko inkontinentzia: Ahalegin egin behar denean (adibidez, estutu, bat-batean barrez edo eztul egiterakoan) gernua ihes egiten du.
- Mistoa: Goiko bi erako sintomak nahasten dira, eta pazienteak bien artekoak bizi ditu.
Prevalencia
Parkinson duten pertsona gehienek, batez ere gaixotasunaren aurrerago, sintoma urinarioak dituzte: nikturia (gauez askotan esnatu eta gernu egin beharra), presako inkontinentzia, edo esfortzuzko inkontinentzia. Kalkulatzen da pazienteen %50-75ek nolabaiteko arazoak dituztela gernua kontrolatzeko. Gizonetan, prostatako handitzeak sintomak are larriagotu ditzake.
Ohikoenak diren sintomak
- Nikturia: Gaua tarteka eteten da gernu egiteko (pazienteen %60 ingururi eragiten die).
- Presako sentipena: Bat-bateko behar bizia gernua askatzeko.
- Gernu-ihesak: Bustitzea, ezusteko ihesengatik (%30 pazientek).
- Gernu egite maiztasun handia: 10 urinatze baino gehiago egunero, eta kopuru txikiak.
- Maskuria beteta geratzearen sentsazioa: Gernua askatu eta gero oraindik maskuria ez dela hustu sentitzen du pertsonak.
- Gernua atxikitzea: Gernu egitean zailtasunak edo maskuria guztiz hustu ezina; Parkinsonaren zurruntasunagatik edo nerbio aldaketengatik.
Zergatik gertatzen da?
Parkinsonak mikzioa bezalako funtzio automatikoak kontrolatzen dituzten neuronen endekapena sortzen du. Hauek dira arrazoi nagusiak:
- Nerbio sistemaren aldaketak, maskuria eta esfinterraren funtzionamendua kontrolatzen duen sistema narritatu delako.
- Maskuriaren gehiegizko jarduera: maskuria uzteko garaia ez denean ere uzteko bulkadak sortzen dira.
- Esfinterrean disfuntzioa: zurruntasuna eta koordinazio gabezia, lasaitzea zailduz.
- Parkinsonaren medikamentu batzuek ere ondorioz sortzen dute.
- Beste gaixotasun batzuek (prostatako handitzea, gernu-infekzioak, diabetesa) okerrera eraman dezakete.
Nola antzematen da?
Osasun-taldeek azterketa klinikoa eta elkarrizketa egiten diote bai pazienteari, bai zaintzaileari, sintomei buruzko informazioa biltzeko. Garrantzitsua da jakitea arazoa Parkinsonean bertan, medikazioan edo beste faktore batzuetan badatorren, aukeratutako tratamendua egoki izan dadin.
Tratamendurako aholkuak eta estrategia erabilgarriak
Ordutegi finkoa: Gernua egiteko ohitura hartu (bi-hiru orduan behin, gogorik gabe ere bai).
Distrakzio-estrategiak: larrialdietan, sakon arnastu eta bainura iritsi arte ariketa pelbikoak egin.
Jarrera irritatzaileak baztertu: Kafe, alkohol eta edari azukretsuak gutxitu.
Arratsalde-gauean likido gutxiago edatea: gauez pixa gehiegi egitea saihesten du horrek, eta loa hobetzen du.
Pelbiseko gimnasia: Pelbiseko muskuluak indartzeko ariketak (Kegel ariketak).
Arropa eroso eta askatzeko erraza: Giltza edo velcro duten arropak, komunera iristerako, ez dadin etenik izan.
Idorreria kontrolatu: Sabela beteta izateak maskuria estutu dezake.
Kontuan hartu beharreko beste gai batzuk
- Urologora joan, diagnosi osorako eta tratamendu egokiena hautatzeko.
- Zoru pelbikoko terapian espezializatutako fisioterapia lagungarria izan daiteke kasu batzuetan.
Alde psikologiko eta soziala
Gernu-inkontinentzia lotsa, segurtasun falta eta isolamendua ekar dezake. Gaiaz irekitasunez hitz egitea eta laguntza eskatzea funtsezkoa da ongizate emozionala bermatzeko.
Parkinson gaixotasunean gernu-inkontinentziaren inguruan
Parkinson gaixotasuna dutenek batzuetan arazoak izaten dituzte gernua kontrolatzeko. Hau da, gernua noiz eta nola askatu ezin dutenean gertatzen dena da gernu-inkontinentzia. Zatoz ikus dezagun euskaraz modu natural eta ohikoan nola azaltzen den:
Zer da gernu-inkontinentzia eta nola agertzen da Parkinsona dutenengan?
Gernua uzteko nahi barik sortzen den gaitza da, eta honen atzean badago, askotan, maskuriaren eta esfinterraren muskulua kontrolatzen duten nerbio-mezuak ondo ez funtzionatzea. Parkinsonean, gernuarekin arazoak izateko arrazoia sistema nerbioso autonomoan gertatzen diren aldaketetan dago.
Mota nagusiak
- Presazko inkontinentzia: Bat-batean gernu egiteko nagi handia sentitzen da, eta maiz, komunera iritsi aurretik isuritxoak gertatzen dira.
- Esfortzuzko inkontinentzia: Ahalegin egin behar denean (adibidez, estutu, bat-batean barrez edo eztul egiterakoan) gernua ihes egiten du.
- Mistoa: Goiko bi erako sintomak nahasten dira, eta pazienteak bien artekoak bizi ditu.
Zenbatek izaten du arazo hau?
Parkinson duten pertsona gehienek, batez ere gaixotasunaren aurrerago, sintoma urinarioak dituzte: nikturia (gauez askotan esnatu eta gernu egin beharra), presako inkontinentzia, edo esfortzuzko inkontinentzia. Kalkulatzen da pazienteen %50-75ek nolabaiteko arazoak dituztela gernua kontrolatzeko. Gizonetan, prostatako handitzeak sintomak are larriagotu ditzake.134
Ohikoenak diren sintomak
- Nikturia: Gaua tarteka eteten da gernu egiteko (pazienteen %60 ingururi eragiten die).
- Presako sentipena: Bat-bateko behar bizia gernua askatzeko.
- Gernu-ihesak: Bustitzea, ezusteko ihesengatik (%30 pazientek).
- Gernu egite maiztasun handia: 10 urinatze baino gehiago egunero, eta kopuru txikiak.
- Maskuria beteta geratzearen sentsazioa: Gernua askatu eta gero oraindik maskuria ez dela hustu sentitzen du pertsonak.
- Gernua atxikitzea: Gernu egitean zailtasunak edo maskuria guztiz hustu ezina; Parkinsonaren zurruntasunagatik edo nerbio aldaketengatik.
Zergatik gertatzen da?
- Nerbio sistemaren aldaketak, maskuria eta esfinterraren funtzionamendua kontrolatzen duen sistema narritatu delako.
- Maskuriaren gehiegizko jarduera: maskuria uzteko garaia ez denean ere uzteko bulkadak sortzen dira.
- Esfinterrean disfuntzioa: zurruntasuna eta koordinazio gabezia, lasaitzea zailduz.
- Parkinsonaren medikamentu batzuek ere ondorioz sortzen dute.
- Beste gaixotasun batzuek (prostatako handitzea, gernu-infekzioak, diabetesa) okerrera eraman dezakete.
Nola antzematen da?
Osasun-taldeek azterketa klinikoa eta elkarrizketa egiten diote bai pazienteari, bai zaintzaileari, sintomei buruzko informazioa biltzeko. Garrantzitsua da jakitea arazoa Parkinsonean bertan, medikazioan edo beste faktore batzuetan badatorren, aukeratutako tratamendua egoki izan dadin.
Tratamendurako aholkuak eta estrategia erabilgarriak
- Ordutegi finkoa: Gernua egiteko ohitura hartu (bi-hiru orduan behin, gogorik gabe ere bai).
- Jarrera irritatzaileak baztertu: Kafe, alkohol eta edari azukretsuak gutxitu.
- Arratsalde eta gauean likido gutxiago: Gauez ordu asko komunera ez joan ahal izateko.
- Pelbiseko gimnasia: Pelbiseko muskuluak indartzeko ariketak (Kegel ariketak).
- Arropa eroso eta askatzeko erraza: Giltza edo velcro duten arropak, komunera iristerako, ez dadin etenik izan.
- Idorreria kontrolatu: Sabela beteta izateak maskuria estutu dezake.
- Distrakzio teknikak: Gernu beharra sortzen bada, arnasa sakon hartu eta pelbiseko muskuluak estutu bidean joaten zaren bitartean.
Kontuan hartu beharreko beste gai batzuk
- Urologora joan, diagnosi osorako eta tratamendu egokiena hautatzeko.
- Zoru pelbikoko terapian espezializatutako fisioterapia lagungarria izan daiteke kasu batzuetan.
Alde psikologiko eta soziala
Gernu-inkontinentzia lotsa, segurtasun falta eta isolamendua ekar dezake. Gaiaz irekitasunez hitz egitea eta laguntza eskatzea funtsezkoa da ongizate emozionala bermatzeko.
