632/2026 Errege Dekretuak aldaketa bat sartzen du, oso esperotakoa babes sozialaren eremuan. Araudi horrek berariaz txertatzen du parkinsonaren gaixotasuna %45eko edo gehiagoko desgaitasuna duten langileen erretiro-adina murriztea ahalbidetzen duten patologien zerrendan.
Bizkaiko Parkinson Elkartetik (ASPARBI) neurri horren xehetasunak, eskatutako baldintzak eta eragindako pertsonentzako eta haien familientzako benetako inpaktua aztertzen ditugu.
Zer ezartzen du araudi berriak?
Aurretiazko lege-esparruan, bizi-itxaropena nabarmen murrizten duten gaixotasunekin lotutako desgaitasun-maila jakin batzuetan erretiro-adina murriztea aurreikusten zen. Hala ere, araudiaren eranskinak eguneratzea eskatzen zuen, neuroendekapenezko patologia ohikoak sartzeko.
Errege-dekretu honen onarpenarekin, parkinsona ofizialki aitortutako gaixotasunetan sartzen da, kaltetutako langileen eskubideak zabalduz.
Parkinsona duten pertsona guztiek har dezakete erretiroa lehenago?
Erantzuna ez da automatikoa.Diagnostikoak berak bakarrik ez du erretiro aurreraturako eskubidea ematen. Sistemak ofizialki ebaluatzen ditu inpaktu funtzionala eta aitortutako desgaitasun-maila.
Modalitate honetan parte hartu ahal izateko, interesdunak ezinbesteko baldintza hauek bete behar ditu:
- % 45eko desgaitasuna edo handiagoa ofizialki aitortuta izatea.
- Desgaitasun maila horri gutxienez bost urtean eutsi izana.
- Desgaitasunaren zati esanguratsu batek parkinsonaren gaixotasunarekin lotura zuzena duela egiaztatzea.
- Gizarte Segurantzak eskatzen dituen kotizazio-baldintza orokorrak betetzea.
- Alta egoeran edo altaren pareko egoeran egotea prestazioa eskatzen den unean.
Egiaztapena erakunde eskudunek emandako ziurtagiri ofizialen bidez eta dagozkion txosten medikoak aurkeztuz egiten da. Baldintza guztiak betetzen dituztenek erretiro aurreratua hartu dezakete 56 urtetik aurrera.
Abantaila ekonomiko nagusia
Neurri horren ezaugarri garrantzitsuenetako bat babes ekonomikoa da. Erretiro aurreratuaren modalitate honek ez dio inolako penalizaziorik edo murrizketa ekonomikorik aplikatzen ateratzen den pentsioari. Erretiro-adina aurreratzen den aldia kotizatu gisa zenbatzen da prestazioa kalkulatzeko.
Desgaitasuna aitortzearen erronka
Parkinsona sartzea aurrerapen sozial historikoa da, baina benetako sarbidea balorazio taldeen araberakoa da. Patologiaren bilakaera aldakorra eta sintoma motorren eta ez motorren konbinazioa direla eta, funtsezkoa da balorazio-baremoek fideltasunez islatzea autonomia pertsonalean eta lan-jardueran duten benetako eragina.
Aholkularitza behar duzu?
Izapideei buruzko zalantzak badituzu edo prozedura honi buruzko orientazio espezializatua behar baduzu, erakunde eskudunetara jo dezakezu, hala nola Gizarte Segurantzara eta desgaitasuna baloratzeko zentroetara.
